Телугу (письмо)
Телугу (письменность) — письменность индийского языка телугу.
| Телугу | |
|---|---|
 |
|
| Тип письма | абугида |
| Языки | Телугу |
| История | |
| Место возникновения | Индия |
| Дата создания | около 1300 |
| Период | с ~XV века н.э. по настоящее время |
| Происхождение | |
| Родственные | Каннада |
| Свойства | |
| Направление письма | слева направо[d][1] |
| Диапазон Юникода | U+0C01–U+0C6F |
| ISO 15924 | Telu |
 Медиафайлы на Викискладе | |
 |
Эта страница или раздел содержит текст на языках стран Азии. Если у вас отсутствуют необходимые шрифты, некоторые символы могут отображаться неправильно. |
Начертание
Согласные
| క | ఖ | గ | ఘ | ఙ |
| ka /kʌ/ | kha /kʰʌ/ | ga /gʌ/ | gha /gʱʌ/ | ṅa /ŋʌ/ |
| చ | ఛ | జ | ఝ | ఞ |
| ca /ʧʌ/ | cha /ʧʰʌ/ | ja /ʤʌ/ | jha /ʤʱʌ/ | ña /ɲʌ/ |
| ట | ఠ | డ | ఢ | ణ |
| ṭa /ʈʌ/ | ṭha /ʈʰʌ/ | ḍa /ɖʌ/ | ḍha /ɖʱʌ/ | ṇa /ɳʌ/ |
| త | థ | ద | ధ | న |
| ta /tʌ/ | tha /tʰʌ/ | da /dʌ/ | dha /dʱʌ/ | na /nʌ/ |
| ప | ఫ | బ | భ | మ |
| pa /pʌ/ | pha /pʰʌ/ | ba /bʌ/ | bha /bʱʌ/ | ma /mʌ/ |
| య | ర | ల | వ | ళ |
| ya /jʌ/ | ra /rʌ/ | la /lʌ/ | va /ʋʌ/ | ḷa /ɭʌ/ |
| శ | ష | స | హ | |
| śa /ɕʌ/ | ṣa /ʂʌ/ | sa /sʌ/ | ha /hʌ/ |
Гласные
| అ | a /ʌ/ | క | ka |
| ఆ | ā /a:/ | కా | kā |
| ఇ | i /i/ | కి | ki |
| ఈ | ī /i:/ | కీ | kī |
| ఉ | u /u/ | కు | ku |
| ఊ | ū /u:/ | కూ | kū |
| ఋ | ṛ /rɨ/ или /ru/ | కృ | kṛ |
| ౠ | ṝ /ri:/ или /ru:/ | కౄ | kṝ |
| ఎ | e /e/ | కె | ke |
| ఏ | ē /e:/ | కే | kē |
| ఐ | ai /aj/ | కై | kai |
| ఒ | o /o/ | కొ | ko |
| ఓ | ō /o:/ | కో | kō |
| ఔ | au /aw/ | కౌ | kau |
Другие знаки
| ్ | Ø | క్ | k |
| ఁ | aṅ | కఁ | kaṅ |
| ం | am̩ | కం | kam̩ |
| ః | ah̩ | కః | kah̩ |
Двойные согласные
| క్క | క్ఖ | క్గ | క్ఘ | క్ఙ |
| k:a | kkha | kga | kgha | kṅa |
| క్చ | క్ఛ | క్జ | క్ఝ | క్ఞ |
| kca | kcha | kja | kjha | kɲa |
| క్ట | క్ఠ | క్డ | క్ఢ | క్ణ |
| kṭa | kṭha | kḍa | kḍha | kṇa |
| క్త | క్థ | క్ద | క్ధ | క్న |
| kta | ktha | kda | kdha | kna |
| క్ప | క్ఫ | క్బ | క్భ | క్మ |
| kpa | kpha | kba | kbha | kma |
| క్య | క్ర | క్ల | క్వ | క్ళ |
| kya | kra | kla | kva | kḷa |
| క్శ | క్ష | క్స | క్హ | |
| kśa | kṣa | ksa | kha |
Цифры[2][3]
| ౦ | ౧ | ౨ | ౩ | ౪ | ౫ | ౬ | ౭ | ౮ | ౯ | ౧౦ |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| సున్న | ఒకటి | రెండు | మూడు | నాలుగు | ఐదు | ఆరు | ఏడు | ఎనిమిది | తొమ్మిది | పది |
| sunna | okaṭi | reṅḍu | mūḍu | nālugu | aidu | āru | ēḍu | enimidi | tommidi | padi |
Пример текста
| Телугу | Транслитерация | Русский перевод |
|---|---|---|
| ప్రతిపత్తిస్వత్వముల విషయమున మానవులెల్లరును జన్మతః స్వతంత్రులును సమానులును నగుదురు. వారు వివేదనాంతఃకరణ సంపన్నులగుటచే పరస్పరము భ్రాతృభావముతో వర్తింపవలయును. | Pratipattisvatvamul visyamun mānavulellarunu janmataḥ svataṁtrulunu samānulunu naguduru. Vāru vivēdanāṁtaḥkaraṇ saṁpannulaguṭačē parasparamu bʰrātṛbʰāvamutō vartiṁpavalayunu. | Все люди рождаются свободными и равными в своём достоинстве и правах. Они наделены разумом и совестью и должны поступать в отношении друг друга в духе братства. |
(Статья 1 Всеобщей декларации прав человека)
История
В XIII веке началось разделение письменности каннада на современные каннада и телугу, но этот процесс закончился только в начале XIX века с приходом книгопечатания.
См. также
Примечания
- https://www.unicode.org/versions/Unicode13.0.0/ch12.pdf
- Numbers in Telugu (англ.). www.omniglot.com. Дата обращения: 14 декабря 2019.
- Alexis Ulrich. Telugu numbers (англ.). Of Languages and Numbers. Дата обращения: 14 декабря 2019.
Ссылки
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.